Tweedehands LEGO kopen: een partij controleren voordat je betaalt

Voordat je betaalt voor een tweedehands LEGO set of losse partij, voorkomen enkele eenvoudige controles vervelende verrassingen: setnummer, volledigheid, staat van de onderdelen en of de advertentie overeenkomt met de technische fiche

• LEGO 75192 Millennium Falcon
• LEGO 75313 AT-AT
• LEGO 10316 Lord of the Rings: Rivendell
• LEGO 71043 Kasteel Zweinstein
• LEGO 75978 Wegisweg
• LEGO 76269 Avengers Tower

De drie vragen die je de verkoper moet stellen voor je koopt

Een tweedehands LEGO set wordt zelden verkocht met een inventarisatie per onderdeel. De advertentie bestaat meestal uit enkele foto's en een titel, die soms vaag blijft over het belangrijkste. Voor je betaalt, geven drie vragen precies duidelijkheid over wat er wordt aangeboden.

• Wat is het setnummer? Dit nummer van vier of vijf cijfers, zichtbaar op de doos of op een bedrukt onderdeel, verwijst naar een precieze technische fiche met het aantal onderdelen, het aantal figuurtjes en het verschijningsjaar. Zonder dit nummer is niets te controleren: vraag er altijd naar, ook voor een partij die zonder doos wordt verkocht.
• Is de set compleet? 'Compleet' is een begrip dat elke verkoper op zijn eigen manier interpreteert. Vraag of de partij per onderdeel is gecontroleerd of alleen visueel is nagebouwd, en of er onderdelen zijn geïdentificeerd als ontbrekend of vervangen door onderdelen van een andere herkomst.
• Zijn de bouwinstructies en de figuurtjes inbegrepen? De papieren bouwinstructies maken het makkelijker om de volledigheid tijdens het bouwen te controleren. Figuurtjes worden gemakkelijk apart verkocht en raken gemakkelijk kwijt: het opgegeven aantal moet vergeleken worden met dat van de officiële fiche van de set, te raadplegen op de hub figurines van Setobrick.

Hoe controleer je een advertentie met de technische fiche van de set

Setobrick heeft 10 364 sets in de database, verdeeld over 137 thema's, van de kleinste polybag tot het model dat met 11 695 onderdelen de catalogus aanvoert. Elke fiche vermeldt het officiële aantal onderdelen, het aantal figuurtjes en het verschijningsjaar, drie gegevens die als basis dienen voor vergelijking met een tweedehands advertentie.

De methode is eenvoudig: zodra het setnummer bekend is, open je de technische fiche en vergelijk je drie cijfers met wat de advertentie beweert. Als de verkoper een 'complete' set aanbiedt met minder onderdelen of figuurtjes dan de officiële fiche aangeeft, ontbreekt er iets, ook al lijkt de partij visueel volledig. Omgekeerd wijst een hoger aantal figuurtjes dan origineel vaak op de toevoeging van onderdelen uit een andere set, wat op zich geen probleem is maar wel in de advertentie vermeld moet worden.

Het verschijningsjaar telt ook mee: een verkoper die zijn partij een ander jaar geeft dan de officiële fiche, kan zich gewoon vergissen, maar het verschil is de moeite waard om te controleren op de hub années. De onderstaande tabel illustreert, voor enkele sets met een groot aantal onderdelen, het verschil dat kan bestaan tussen het aantal figuurtjes en het aantal onderdelen van het ene model tot het andere.

Deze verschillen, van 4 minifiguren voor Zweinstein tot 28 voor Avengers Tower, tonen aan dat er geen universele verhouding bestaat tussen het aantal onderdelen en het aantal minifiguren van een set: elke fiche moet afzonderlijk geraadpleegd worden in plaats van een vuistregel toe te passen.

Bulk LEGO per kilo: wat je er redelijkerwijs van mag verwachten

Bulk dat op gewicht wordt verkocht, vormt een aparte categorie. Het komt met geen enkele specifieke set overeen, wordt niet geleverd met bouwinstructies en wordt door de verkoper niet geïnventariseerd: het is dus onmogelijk om het te vergelijken met een technische fiche zoals bij een complete set. Wat je erin aantreft is meestal een mengeling van basisstenen en onderdelen die in veel thema's voorkomen, met een klein aandeel gespecialiseerde onderdelen (voorruiten, vleugels, bedrukte onderdelen) en minifiguren.

Om een idee te geven: een op Setobrick vermelde set telt gemiddeld 385 onderdelen, over alle thema's heen, van het minimalisme van het gamma LEGO Architecture sets: de complete lijst tot de grote modellen van LEGO Technic sets: de complete lijst. Bulk per kilo heeft geen enkele reden om dit gemiddelde of deze diversiteit te respecteren: het kan heel rijk zijn aan eenvoudige rechthoekige stenen en arm aan technische onderdelen, of net andersom, afhankelijk van de herkomst. Wie bulk koopt, moet er dus van uitgaan dat hij grondstof koopt om vrij mee te bouwen, geen reconstrueerbare set, en dat geen enkele bouwinstructie de volledigheid van een specifiek model zal bevestigen.

De minifiguren die je in bulk aantreft, zijn vaak niet compleet bij elkaar horend: torso van het ene personage, benen van een ander, hoofd zonder accessoire. Het is redelijk om de verkoper te vragen of de partij herkenbare minifiguren bevat en, zo ja, hoeveel, zonder te verwachten dat ze bij een specifieke set horen.

De staat van de onderdelen: vergeling, stickers, wat vervangbaar is

De sets die op Setobrick vermeld staan, bestrijken een periode van 1995 tot 2026: hoe ouder een onderdeel, hoe meer het aan licht heeft kunnen blootstaan, wat onomkeerbare vergeling van wit en lichtgrijs plastic veroorzaakt (een chemisch verschijnsel dat te maken heeft met de vlamvertragers die decennialang in ABS werden gebruikt). Deze vergeling is thuis niet betrouwbaar te verhelpen: je moet het accepteren als een kenmerk van de partij, of de aankoop uitsluiten als kleurhomogeniteit belangrijk is voor het project.

Stickers vormen een ander soort probleem: ze verslijten, laten los aan de randen of verdwijnen na verloop van tijd, in tegenstelling tot in de fabriek bedrukte onderdelen die beter bestand zijn tegen slijtage. Een oude set met originele stickers in goede staat, zonder bubbels of scheuren, is een teken van zorgvuldig onderhoud door de vorige eigenaar. Ontbrekende of zwaar beschadigde stickers verhinderen daarentegen niet om van de set te genieten, maar ze beïnvloeden wel de afgewerkte uitstraling.

Wat gemakkelijk te vervangen is: ontbrekende bouwinstructies, vaak digitaal beschikbaar, een beschadigde doos die de bouw niet beïnvloedt, of een losse minifiguur die apart op te zoeken is zodra die is geïdentificeerd op de hub figurines. Wat niet te vervangen is zonder het originele onderdeel opnieuw aan te schaffen: een specifiek onderdeel dat nergens anders te vinden is, een matkleur die uniek is voor een bepaalde set, of een gebroken onderdeel dat niet te herstellen is.

De meest voorkomende valkuilen om te vermijden

Drie situaties komen regelmatig voor in advertenties voor tweedehands LEGO.

• De catalogusfoto in plaats van de echte foto. Een officiële afbeelding van de set, overgenomen van de verpakking of van een webwinkel, toont niets over de werkelijke staat van de aangeboden partij. Vraag altijd om foto's die de verkoper zelf heeft genomen, ook van onderdelen die uit het zakje zijn gehaald.
• De onvolledige set die als compleet wordt verkocht. Dit is het meest voorkomende geval, vaak onbedoeld: de verkoper denkt dat zijn partij compleet is omdat hij de onderdelen sinds het uit elkaar halen nooit heeft herteld. De vergelijking met de technische fiche van de set, hierboven beschreven, blijft de beste bescherming.
• Namaak bij sets met een hoge waarde. De meest gewilde modellen, grote ruimteschepen uit het gamma LEGO Icons sets: de complete lijst of omvangrijke pronksets, worden het vaakst nagemaakt. Een doos die niet exact overeenkomt met de officiële afbeelding, plastic met een ongewone geur of structuur, of de volledige afwezigheid van elk bedrukt LEGO element op de onderdelen zijn signalen die serieus genomen moeten worden voordat je een aankoop afrondt.

In alle gevallen blijft het vergelijken van het setnummer, het aantal onderdelen en het aantal minifiguren met de technische fiche de reflex die de meeste vervelende verrassingen voorkomt, ongeacht of de aankoop een complete set of bulk betreft. De volledige catalogus van Setobrick, ingedeeld per thema's en per jaren, maakt het mogelijk om de bijbehorende fiche terug te vinden voordat je op een advertentie reageert.

Veelgestelde vragen